Köpekli frisbee sporu, köpekle insan ilişkisinin spora yöneldiği son 30 yıl içerisinde, diğer köpekli sporlar gibi büyük kitlelerin beğenisini kazanarak ortaya çıkmış ve hızla yayılmaya başlamıştır.

Kökeni A.B.D. olduğu halde, günümüzde dünya üzerinde köpekle olan ilişkileri üst seviyeye çıkmış toplumların hemen hemen tümünde zevkle yapılmaktadır.

İlk başlarda gösteri amaçlı bir aktivite olarak düşünülse de, kısa sürede köpek sahipleri tarafından eğlenceli bir spor haline dönüştürülmüş, zamanla da büyük rekabetlerin yaşandığı çekişmeli bir yarışma formatı halini almıştır.

Köpekli Frisbee SporununTarihçesi :
Köpeklerle yapılan frisbee aktivitesinin geçmişi 1970’li yılların başlarına uzanır. Seyirci önüne çıktığı ilk ülke A.B.D.’dir. 1974 yılı 4 Ağustos akşamı, Los Angeles Dodgers ve Cincinati Reds arasında oynanan son derece çekişmeli ve iddialı bir baseball maçı, tel örgünün üzerinden yanında bir köpekle sahaya atlayan, Alex Stein isimli bir yüksekokul öğrencisi tarafından kesintiye uğratıldı.

Alex yanında köpeğiyle beraber çeşitli renklerde frisbeelerle sahaya inmişti, köpeğin 50 km’ye yakın sürati ve 3 mt yükseklikte atılan frisbeeleri yakalıyor olması, oyuncular da dahil olmak üzere herkesi kilitlemişti. Maçı milyonlarca televizyon izleyicisine anlatan spikerler dahi, sahaya inen köpek ve yaptığı gösteriyi anlatmaya başlamıştı. Beraberinde seyirci de coşmuş, büyük bir tezahürata başlamıştı.

Alex ve köpeği Ashley Whippet hemen hemen 8 dakika süren gösterilerine soluksuz devam ettiler, ancak maçı izinsiz olarak bölmüş olmaları nedeniyle görevliler vasıtasıyla gösteri tamamlanamadan sahadan dışarıya alındılar. Alex izinsiz sahaya inmek ve macın oynanmasını engellemekten 250 Dolar para ve bir süre gözaltında tutulma cezasına çarptırılmış olsa da, artık köpekli frisbee sporunun tohumları her yere saçılmıştı. Gördüğü beğeni ve ilgi, yankılarını ülke çapında duyurmaya başlamıştı.

Alex, bu olaydan sonra, aldığı desteği görerek ülke çapında kulüplerin kurulması ve sporun köpek sahipleri arasında yaygınlaşması amacıyla Irv Lander ve Eldon McIntire ile birlikte çalışmaya başladı, ortaya çıkan spor herkesin yapabileceği kadar kolay ve seyretmesi de bir o kadar zevkliydi. Ülke çapında inanılmaz hızlarda frisbee kulüpleri kurulmaya başlandı. Günümüzde Alex ve Eldon halen bu spora gönül vermiş ve onun gelişmesi için çalışmaktadırlar.
Ashley Whippet ise frisbee tarihinin en iyi bilinen ve başarılı köpeğidir. İnce yapılı, uzun burunlu, ele avuca sığmaz Whippet ırkı bir köpekti. Daha 6 aylıkken Ohio State Üniversitesinde herkesin hayranlığını uyandırmaya başlamıştı. Peş peşe 3 yıl Dünya Şampiyonu olmuş ve yetenekleriyle bu sporun standartlarını oluşturmuştur. Birçok filmde ve belgeselde de rol alan Ashley, 1985 yılında ölümüne kadar kısa ancak dolu dolu bir hayat yaşamış, hatta o kadar tanınmış sporcu bir karakter yansıtmıştı ki “Sports Illustrated” dergisi, Ashley Whippet’in ölümü nedeniyle bir sayısını ona ayırmıştı. Dünyadaki en prestijli köpekli frisbee yarışması, yılda 1 kere A.B.D.’de düzenlenen “Ashley Whippet Invitational” ‘dır. Ashley 1985 yılında

ölümünden önce, kendi adına 1982 yılından itibaren düzenlenmeye başlayan ve geleneksel hale getirilen bu yarışmayı görme şansına sahip olmuştu. Ashleyin öldüğü sene ise A.B.D.’de resmi frisbee yarışmacısı olan köpek sayısı 15.000’e ulaşmıştı. 11 yılda ortaya çıkan bu frisbee köpeği artışı, sektörde yeni dengelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Günümüzde, ülkemizde ve Avrupa’da köpekli frisbee sporu:

Günümüzde frisbee yarışmaları 4 kıtada düzenlenmektedir, sadece A.B.D.’de 1 milyon dan fazla frisbee sporu yapan ve 250.000 kayıtlı yarışmacı köpek olduğu tahmin edilmektedir. Frisbee sporu yapan köpeklerin büyük bir kısmı ele avuca sığmadıkları için barınaklara terk edilen köpeklerden çıkmaktadır. Son bulmak üzere olan bir yaşamdan, mutlu bir beraberliğe uzanan yolda, bu sporu yapan köpekler, sahipleri ve de onları zevkle seyredenler, Ashley Whippet’in attığı tohumların meyvelerini toplamaktadırlar.
2000′li yıllarda köpekli frisbee sporu büyük kitlelere yayılmasıyla beraber ekonomik olarak da canlı bir durumdadır, gösterilerde ve yarışmalarda kullanılacak çeşitli marka ve özellikte frisbeeler, yarışma kıyafetleri, hediyelik eşyalar, enerjik köpekler için özel mamalar ve konuyla alakalı akla gelebilecek her türlü malzeme üretilmekte, satılmaktadır.
Dünya üzerinde A.B.D. hem katılımcı sayısı hemde organizasyon yaygınlığı açısından başı çekmektedir. Resmi olarak 3 kurum ülke çapında ve uluslararası tüm yarışma ve gösteri organizasyonlarının düzenlenmesinde çalışmaktadır. USDDN, Skyhoundz ve UFO organizasyonları birbirinden ayrı ve bağımsız olsalarda, genel yarışma kuralları hemen hemen aynıdır. Aralarındaki farklar, sadece yarışma formatlarındaki küçük değişikliklerdir. Dünya üzerinde yarışma düzenlemek isteyen kulüpler, bu organizasyonlardan birisinin formatını ve adını kullanmak, yetkili hakem davet etmek suretiyle yarışma düzenlerler.

Avrupa ise köpekli frisbee sporunu yeni yeni tanımaktadır. Her yıl Mart-Ekim ayları arasındaki sezonda, kıta çapında düzenlenen 60 yarışma ve ortalama

Avrupa çapında 500 yarışmacı ve 300 civarında sürekli yarışmacıyla Hollanda, Belçika, Almanya ve Polonya önde gelen ülkelerdir. Toplam 7 katılımcı Avrupa ülkesi arasında, 2006 yılı itibarıyla Türkiye’de yer almaktadır. Bu durum ülkemiz isminin, köpek yetiştiriciliği ve köpekli sporlarda ileri kabul edilen birçok Avrupa ülkesinin önüne yer almasını sağlamıştır.

Nisan ve Mayıs 2006 tarihlerinde Hollanda’da düzenlenen, Skyhoundz 2006 Avrupa Şampiyonası ve UFO 2006 Avrupa Şampiyonasına Eukanuba-Propet sponsorluğunda Sinan Kaleli ile tek köpekle katılan Türkiye, 98 kayıtlı ve 95 yarışmacının sıralamaya girdiği yarışmalarda, bir 14.lük ve birde 5.cilik alarak katıldığı ilk şampiyonalarında son derece dikkat çekici bir başarı yakalamıştır.

Ne tür köpekler ve kimler bu sporu yapabilirler:

Sporun temel felsefesi bir hafta sonu hobisi ve aile aktivitesi olmasıdır. Frisbee dışında bir malzemeye ihtiyaç duymadan, köpek ve sahibi ile birlikte yakın çevrede bulunabilecek çimenlik bir arazide bir takım çalışması şeklinde yapılabilir.

Genel yapısı koşu, zıplama ve atılan bir objeyi getirme üzerine kurulu olduğundan, küçük ve orta boy ırklar için ideal bir spordur. Aslen fiziksel ve mental bir rahatsızlığı olmayan her köpeğin yapabileceği, hatta bu ve buna benzer aktivitelerle köpeklerde birçok davranış bozukluklarının düzeltilmesinde olumlu sonuçlar elde edildiği bilinmektedir. Köpekli frisbee sporunun aile aktivitesi olması nedeniyle, birçok yarışmada 14 yaş altı, 60 yaş üstü ve fiziksel engelliler kategorileri açılarak katılımın toplumun tüm kesimlerine yayılması da sağlanmaya çalışılmaktadır.

Her ne kadar aktivite tüm ırklar için zevkli bir oyun olsa da, yarışma boyutunda iddialı ekipler, çoğunlukla 15-25 kg arası ağırlığa sahip, fiziksel olarak çevik, hareketli objeleri takip isteği kuvvetli, insandan komut almaya yatkın köpekleri tercih etmektedirler. Çok küçük köpekler ise hem kullandıkları frisbee hemde kategorileri olarak ayrılmışlardır. Ağırlığı 11.35 kg’dan az veya omuz yüksekliği 40.60 cm’den düşük olan köpekler „micro“ kategorisinde yarışırlar.

Yarışmalarda kullanılan frisbeeler:

Frisbee köpek tarafından ağız yoluyla tutulduğundan kullanılan frisbeelerde bu duruma uygun olarak tasarlanırlar. Köpeksiz yapılan frisbee sporlarında kullanılanlardan bazı açılardan farklılıklar taşırlar. Frisbeelerin şekilleri, hem uçuşunun dengeli olması hemde yakalama esnasında köpeğin ağzına zarar vermemesi şartları göz önünde bulundurularak tasarlanmışlardır. Çeşitli markalarda üretilen frisbeeler, köpeğin ısırış kuvvetine, ağız yapısının hassasiyetine hatta hava şartlarına göre çeşitlilik arzetmektedir. Çeşitlilik o kadar artmıştır ki, kapalı sopr sahalarında gece düzenlenen yarışmalarda ve gösterilerde fosfor etkisi yapan, karanlıkta ışık saçan frisbeeler

kullanılmaktadır.

Yarışmalarda kullanılması kabul gören marka ve modeller:

Hyperflite K-10 (98 gram, 22.2 cm)

Competition Standart, Frost Bite, Jaws, Midnight Sun, SoftFlite

Wham-O (104 gram 22.5 cm)

Standart Fastback, superflex, Glow in Dark, Micro.

“frisbee“ isminin kullanım hakkı Wham-O firmasına aittir.

Hero (105 gram 23.5 cm)

Model 235

Köpekli frisbee sporu yarışma formatı:

Yarışma hangi organizasyon tarafından düzenlenirse düzenlensin, puanlamaya yönelik bölümünde 2 değişik performans vardır. Bunun birisi “serbest stil” adı verilen, müzik eşliğinde gösteriye yönelik olan, diğeri de belli mesafelerde yakalamaya dayalı “at-getir” performansıdır.

Yarışma organizasyonunun formatına göre, derecelendirme, serbest stil ve at-getir bölümlerinde alınan puanların toplamıyla ortaya çıkar.

Serbest Stil(Freestyle) Puan kriterleri : (USDDN formatı)

Kanin elementler:

1. Prey drive——2.5 puan

Tüm gösteri süresince odaklanma ve konsantrasyonun sağlanması.

2. Retrieval——–2.5 puan

Gösteri sırasında disclerin takibi, kovalanması ve yakalanıp istenen yere bırakılması

3. Atletizm———2.5 puan

Köpeğin gösteri sırasında yaptığı zıplama, dönüş, koşu, duruş ve benzeri hareketlerdeki hakimiyet ve kontrolü.

4. Grip————–2.5 puan

Köpeğin diski tutma öncesi, tutma sırasında ve bırakırken gösterdiği kararlılık. Ve odaklanma.

Toplam kanin elementler————10 puan

Handler elementler:

1. Saha presentasyonu——–2.5 puan

Gösterinin, planlı hareketler içermesi, atışların değişik mesafelere ve değişik yönlere yapılması.

2. Atış çeşitliliği——————2.5 puan

Handler’in en az 3 farklı teknikle diskin atılmasını ve tutulmasını değişik mesafelere yapılan atışlarla göstermesi.

3. Disk yönetimi—————–2.5 puan

Kullanılan disklerin, atış yaparken, tekrar toplanması için sunumda kopukluk

olmayacak şekilde planlanabiliyor olması.

4. Ritm—————————–2.5 puan

Manevralar ve segmentler arasında yumuşak ve uyumlu geçiş sağlanması.

Toplam handler elementler———10 puan

Takım elementleri:

1. İki farklı zıplama ve iki farklı atlayış——————2.5 puan

2. Aralıksız ve bağlantılı olarak 3 peşpeşe atış——2.5 puan

3. Koordineli takım hareketleri (beraber dönüş, bacak arasından geçiş)——2.5 puan

4. Aralıksız ve bağlantılı atışlarda 3 farklı noktada diskin tutulması (handlerin sağında, solunda ve arkasında)————————————-2.5 puan

Toplam takım elementler———-10 puan

Atış ve yakalama oranları :

Gösteri boyunca, köpek tarafından yapılan tüm yakalamaların, toplam yapılan atış sayısına bölünmesi ile ortaya çıkan puan.

Toplam yakalama / toplam atış =………….. x 10 = ……….

Toplam atış vey yakalama elementleri :————- 10 puan

Toplam yarışma puanı—————40 puan

At-getir (Toss &Fetch) USDDN Yarışma Formatı ve Kuralları:

Yarışmanın Amacı:

Yarışmaya esas olan, köpeğin atılan frisbee’yi belirlenmiş 4 ana puantaj alanından birisinde, frisbee yere düşmeden yakalayıp, sahibine geri getirmesidir. Amaç, verilen süre dahilinde, bu atışları mümkün olduğunca fazla tekrar ederek, en yüksek puanı toplamaktır. (organizasyonun tercihine göre bu süre 60 sn veya 90 sn olarak yarışma öncesi belirlenir)

Kuralları:

Speed & Accuracy yada Avrupalı tabiriyle Toss & Fetch, köpek ve handler’dan oluşan ekibin hız ve devamlılık gerektiren performansına dayalıdır. Yarışma hem köpek ve sahibinin uyumunu, hem de takım elemanlarının kişisel becerilerini gerektirir. Kısacası bir ekip yarışmasıdır, başarı tek başına köpeğe veya handler’a endeksli değildir.
Yarışma 60 mt x 40 mt boyutlarında korumalı bir alan içerisinde düzenlenir. Yarışma yapılacak yer, her türlü engelden arındırılmış, çukurları veya tümsekleri olmayan, temiz ve çim bir alan olmalıdır.
Yarışmada puanlamaya esas oluşturacak 4 ana bölge ve atış çizgisi görülür bir şekilde alan üzerine yerleştirilir veya çizilir. Parkur yerleştirilirken yarışmacıların her iki yönde kullanımına uygun şekilde düzenlenir.

Puanlama :
1.Bölge 1 puan, havada yakalama 1.5 puan
2.Bölge 2 puan, havada yakalama 2.5 puan
3.Bölge 3 puan, havada yakalama 3.5 puan
4.Bölge 4 puan, havada yakalama 4.5 puan

UFO yarışma formatı:

Genel kuralları çerçevesinde diğer formatlarla bir farklılığa sahip değildir. En büyük fark saha düzeni ve 4. zona yerleştirilmiş, yarıçapı 5m olan „bonus puan alanı“’dır. Bununla beraber ölçüm metodu metrik olup zonlar, 15-25-35 mt şeklinde sınırlandırılmıştır.

Bonus puanı kazanmak için öncelikle atışın 4. zonda yapılmış olması gerekir. Köpeğin tutuş esnasında veya inişinde herhangi bir ayağının belirlenmiş bonus puan alanına temas etmesi yeterlidir.

Puanlama :

1. Bölge 0 puan

2. Bölge 1, havada yakalama 1.5 puan

3. Bölge 2, havada yakalama 2.5 puan

4. Bölge 3, havada yakalama 3.5 puan

Yine Beklenen Sonuç…

29 Haziran 2008 tarihinde Macaristan’ın Budapeşte şehrinde köpekli frisbee sporunun en önemli isimlerinden Dünya Şampiyonu Jeff Perry hakemliğinde yapılan “Happy Dog Flydogs Hungary Cup” yarışmasında Ankara Canine College ve ASK bünyesinden yarışmaya katılan ekip iki 1.lik ve bir 2.lik kupasını Türkiye’ye getirerek başarılarına bir yenisini daha ekledi.

Bu yarışma aynı zamanda Amerika’da yapılacak olan Skyhoundz Dünya Şampiyonası için ön eleme niteliğindeydi. Daha nice başarılara…

Antalya Alman Çoban Köpeği Spor Derneği Çalışan Köpekler Sınavı

AÇKSD‘nin düzenlemiş olduğu Çalışan Köpekler sınavı, Avusturyalı hakem Josef Ostertag denetimide yapılmış, derneklerimiz(ASK , AÇKID) ve çiftliğimiz bünyesinden katılan köpeklerimizin hepsi başarıyla sınavlarını geçmişlerdir…

Tarkan Özvardar – Vera (Filou v. Juliet) – SchH A

Murat Gümüş – Vagus – BH

Murat Gümüş – Eyez – BH

Hasan Eray Doğan – Ruina (Shake v. Juliet) – BH

Nihan Acar – Yaspo v. Fichtenschlag – BH

Zeynep Kalkan – Bulut – BH

Ali İlkin Yetkin – Alexa v. Juliet – BH

Türkiye’nin köpekli sporlarda ilk Avrupa başarısı!!!

Hollanda’nın Koerbeg şehrinde yapılan “Dog Chow Frisbee Championship” yarışmasında Ankara Canine College ve ASK bünyesinden yarışmaya katılan ekip bir 1.lik ve bir 3.lük kupasını Türkiye’ye getirdi. Daha nice başarılara…

Samoyed (Bjelkiers-Samoiedskaia Sabaka)

Samoyed ırkı, adını göçebe bir Asya kabilesi olan “Samoyede”‘den almıştır.

Samoyedeler başlangıçta geyik sürülerini avlayarak geçiniyorlardı, zaman içerisinde bir çeşit evcilleştirme metoduyla avcı-toplayıcı durumundan hayvancılık yapar duruma geçtiler. Pasif yapıya sahip ve dişi geyiklerle beraber kalmayı tercih eden erkek geyiklerin seçilerek üretilmesi üzerine kurulu bu evcilleştirme metodu sonucunda, kontrol edilmesi büyük çaba gerektiren sürülere sahip oldular. Onların beslenebilmesi için sürekli hareket halinde yaşamak zorunda olmuşlardır. Geyikler, kabilenin yaşamının her anında beslenmeden giyime, hatta ısınmaya kadar en önemli unsuru oluşturmuştur. Samoyedelerin çadırları ve “chooms” adı verilen arabaları da geyik derisi kullanılarak yapılmaktaydı. Samoyedelerin geyikleri evcilleştirmeleriyle birlikte onların kontrolü ve savunması için beraberlerinde yaşayan köpekleri de daha etkin olarak kullanmaya başladılar. Diğer arktik ırklardan farklı olarak Samoyed Köpekleri, yük çekme işinden çok koruma ve geyik sürülerini yönlendirme amacıyla kullanılmaktaydı. Samoyedelerin sahip oldukları bu köpeklere “Bjelkiers” (beyaz doğan beyaz köpek) denirdi. Rusçada ise yön köpeği, lider köpek, koruma köpeği anlamlarına gelen “Voinaika” denirdi.
Günümüzde yaşayan 50.000 kadar Samoyede insanı olduğu bilinmektedir.

Samoyede halkının dini inançlarının temeli, yaşamlarını da şekillendirmiş olan, Asya kökenli Şamanizm’e dayanmaktaydı. Samoyedeler köpeklerine büyük özgürlükler tanımaktaydılar. Çocuklara gözcülük yapmaktan, ava kadar hemen hemen her konuda işbirliği yaptıkları köpeklerini sürekli serbest bırakırlardı. Samoyedeler köpeklerinin sadece en uyumlularını sahiplenir, diğerlerini ise giyecek amaçlı yok ederlerdi. Geyiklerin evcilleşmesi gibi, yüzyıllarca seçilerek üreyen köpekleri de insanlarla son derece uyumlu bir karakteristik yapısı oluşmaya başladı. Hatta sonunda bu yapı, insanlık tarihindeki belli taşlarda Samoyed ırkı köpeklerin izinin var olmasına neden olmuştur.
Bijelkierler (Samoyed Köpekleri) 17 ve 18. yüzyıllarda Rusların Sibirya’yı keşfe başlamasıyla tanındı. Güzelliği nedeniyle Çar ailesi tarafından önemli Avrupalı asilzadelere çok özel hediye amaçlı verilmeye başlandılar. Ruslar, Sibirya’da vergi tahsildarlarının kızakla çekilerek seyahat etme kolaylığını da fark etmekte gecikmediler. Aynı dönemlerde kaşif grupları da köpekleri kullanma hususunda epeyce hevesli davrandılar. Özellikle insanlara yaklaşımı çok daha sıcak olan Bjelkierler bu keşif gezilerinde diğer arktik ırklara göre daha fazla tercih edildiler.
Norveçli bir profesör olan Fridtjof Nansen‘de bu köpekler hakkında epeyce bilgi edinmişti. Alexander Trontheim isimli, bu köpeklerin üretimiyle ilgili bir Rus’dan kendisi için birkaç tane edinmesini istedi. Nansen “Fram” adını verdiği ve arktik koşullara son derece dayanıklı tasarlanmış gemisiyle, Güney Kutbunu keşfe çıkmayı planlıyordu. Nansen 35 yıl süresince toplam 5 keşif gezisinde bulundu. Bu ilk keşif gezileri, bu geziler için karakteristkleri nedeniyle tercih edilmiş olan Bijelkier köpekleri için ciddi bir hüsran olmuştur.
Köpeklerin kuyruklarının kesilerek seyahate çıkarılmaları, onlarda çok kısa sürede pneumonia nedeniyle ölümlere. Tüylerinin makasla kesilmeleri de donmalarına neden olmuştur. Nansen’in keşif gezilerinden geriye dönen Bjelkier olmamıştır. Nansen’in daha vahşi olan uygulaması köpekler için herhangi bir yiyeceği yanında bulundurmamış olmasıdır. Uyguladığı sistemde, zayıf düşen köpekleri, güçlü olanlara yem yaparak seyahatin devamını sağlamıştır.
Sonraki keşif gezilerinde 1911 yılında, başka bir Norveçli olan Roald Amundsen, 99 gün süren 2.993 km’lik Güney Kutbu gezisinde 4 kızağını çektirmek üzere, 52 adet Bijelkier köpeğini kullanmıştı. Güney Kutbuna ilk ulaşan hayvanlar Amundsen’in Bjelkier köpekleri olmuştur. Amundsen gezi dönüşünde köpeklerini diğer kaşiflere vermek suretiyle keşif gezilerinde köpeklerin kullanımını yaygınlaştırmıştır.
Yine Antartika kaşiflerinden Captain Robert Scott temel olarak atları kullanmış olsa da, seyahatinde 33 adet Bijelkier köpeğini de bulundurmuştur. Ancak her ne şekilde olduysa seyahat öncesi köpeklerin kuyrukları birisi tarafından kesilmiş, ve köpekler 3 hafta içerisinde, uyku esnasında kuyruklarıyla burunlarını örtemedikleri için pneumonia’dan ölmüşlerdir. Tüm hayvanlarını kaybeden Scott’un takımı 6 kişilik ekibiyle, epeyce bir çaba sarf ederek, tüm malzemelerini Güney Kutbuna taşımayı başarmışlardır.

Captain Scott’un ölmeden önce son günlüğünden ulaşılan bilgilere göre, Scott kutup bölgesine vardığında, Norveç bayrağı ile birlikte çevrede bulunan pati izlerini gördüğünde büyük bir hayal kırıklığına uğramış ve rakibine 1 ay gibi bir süre ile geçildiğini anlamıştır. Captain Scott, uğradığı ağır yenilgi ve psikolojik çöküntüyle dönüş yolunda aynı köpekleri gibi hayatını kaybetmiştir(Burası benim yorumum).

Günümüzdeki Samoyed ırkının hemen hemen hepsi tarihteki kutup keşiflerine katılan köpeklerin soyundan gelmektedir.
Samoyed köpekleri, arktik ırklar arasında fiziksel olarak bu şartlara en uygun tasarıma sahip köpeklerdir. Beyaz ve beyazdan kreme kadar değişebilen kürk renkleri, su ve toprak geçirmez bir yapıya sahiptir. Kar bu kürkün üzerinde tutunamaz ve köpek küçük bir silkinmeyle tüm kar engelinden kurtulabilir. Samoyedler aşırı derecede tüy dökerler. Bu tüy dökme o derece fazladır ki, Samoyede halkı çoğu zaman köpeklerin dökülen kürklerini geyik derileriyle beraber giyecek olarak kullanmışlardır.
Samoyed, FCI tarafından, 22.07.1997 tarihinde 212 sayı ile Samoiedskaia Sabaka adıyla, Grup 5 Spitz ve Temel Irklar, Sınıf 1, Kuzey Kızak Köpekleri kategorisinde, safkan ırk olarak tanımlanmıştır. Irk tanımında yapılan son düzeltme tarihi 01.09.1999′dur.

Alaskan Malamute
Antropologların çalışmalarında, Alaskanın Cape Krusenstern bölgesinde M.Ö. 1850 yıllarına uzanan Eskimo medeniyeti kalıntılarına rastlanmıştır. Eskimo (Equimaux) Kanada yerli dilinde “çiğ et yiyen” anlamına gelmektedir. Ancak tarihçiler, antropologlar ve yerliler arasında tam bir anlaşma sağlanamamış konu, Eskimoların yerli kabileler olup olmadıkları hususudur. İnuit topluluklarına göre eskimolar bu bölgelere çok sonradan gelmişlerdir. “İnuit” kelime anlamı olarak da “önceden burada olan” anlamına gelmektedir. İnsanlık tarihi boyunca tesbit edilmiş, sayısız zamanda, sayısız göç olayının varlığı, Bering boğazının hemen hemen her çağda, insanlar tarafından geçilmiş olması, konuyu epeyce karmaşık ve tartışmalı bir hale dönüştürmektedir.
Alaskan Malamute, diğer arktik kızak köpekleri gibi en eski ırklardan birisidir. Alaskanın Kuzey Batı bölgelerinde yaşayan “Mahlemuits” kabilesinin çok amaçlı edinip geliştirdiği bir köpektir. Malamute, günümüzde Sibirya Husky’si ile çok sık karıştırılır. Malamute Sibirya Husky’sinden fiziksel yapı olarak çok daha iri ve kemiklidir. Husky’de renkli gözler olabildiği halde Malamute sadece kahverengi ve kahverengi tonlarında gözlere sahiptir.

Mahlemuit kabileleri’nin köpeklerini, Kurt ile çeşitli Spitz ırklarının çaprazlanmasıyla ortaya çıkardıkları düşünülmektedir. Malamute ağır yükleri uzun mesafelerde çekmek üzere geliştirilmişlerdir. Kuzenleri Sibirya Husky’leri kadar süratli değillerdir, ancak arktik ırklar arasında en kuvvetli ve dayanıklı yapıya sahiplerdir. Çift katlı, su ve ısı geçirmeyen kürk yapıları, bilindiğinin dışında soğuk iklimlerde koruyucu olduğu kadar sıcak ortamlarda da köpeğin vücudunun aşırı ısınmasına engel olur.
Mahlemuitler köpekleri üretirken insana ve diğer köpeklere agresyon gösterenleri hemen öldürüyor, büyümelerine izin vermiyorlardı. Malamute köpeklerinin Kurt görünümünün altında yatan bu sevecen yapısı, yüzyıllar boyunca bu şekilde seçilerek gelen soylarda saklıdır.
1896-1899 yılları arasındaki “Altına Hücum” döneminde, Alaska’ya akın eden altın arayıcıları, çetin iklim şartlarında, bu kuvvetli kızak köpeklerinin gerekliliğini ve faydasını kısa sürede gördüler. Artık çoğunlukla yerleşik düzene geçmiş olan Eskimolardan, ihtiyaç fazlası olan köpeklerini satın almaya ve olabildiğince fazla miktarda üretmeye başladılar. Bu dönemde küçük bir kızak sürüsü 1500 Dolar, iyi bir lider köpekte 500 Dolar değere sahipti. Yabancıların akınıyla hem tüm çevre, hem de köpekle olan ilişkiler değişmeye başladı. Yabancılar köpekleri dövüş amaçlı olarak St.Bernard benzeri büyük ırklarla çaprazlayarak çok daha iri ve saldırgan köpekler edinmeye çalışıyorlardı. Bununla beraber, 1900′lü yılların başında kızak yarışlarına olan büyük ilgi Malamute köpeklerinin daha hızlı ve küçük ırklarla çaprazlanmaya çalışılması nedeniyle de soylarını ciddi şekilde tehlikeye sokmuştur.
AKC bu ırkı 1935 yılında tanımadan önce, Perry, Cook ve Byrd’ın sayısız Kutup keşif gezilerinde yararlanılmış Malamute ırkı köpekler, yine yerli halkın çabalarıyla tükenmekten kurtulmuşlardır. Aynı yıl Alaskan Malamute Club of America (AMCA) kurulmuş ve ciddi üretim programları başlatılmıştır.
II. Dünya savaşında, diğer kızak köpekleriyle beraber Alaskan Malamute’larda savaşta kullanılmıştır. Hatta kayıt altında tutulan birçok köpeğin dahi kullanıldığı bilinmektedir.
Son yıllarda köpekle yapılan aktivitelerin artması bu güçlü yapıya sahip kızak köpeklerinin, ağırlık çekme yarışmalarında tercih edilen ırklardan birisi olmasını sağlamıştır.

Kulübün çabaları, 1947 yılında Malamute ırkının kendi içinden gelen 3 soyla tekrar popüler hale gelmesini sağlamıştır. Günümüzde etkisini devam ettiren bu 3 soy Kotzebue, M’loot ve Hinman (Irvine) soylarıdır.

Alaskan Malamute günümüzde, FCI tarafından Grup 5 Spitz ve Temel Irklar, Sınıf 1 Kuzey Kızak Köpekleri kategorisinde, 243 sıra ve 14.08.1996 tarihi ile safkan ırk statüsünde tanımlanmıştır. Alaskan Malamute conformation yarışmalarına “iş testi gerektirmez” ibaresiyle katılabilir. Tanımlamada yapılan son düzeltme tarihi 09.06.1999′dur.

Siberian Husky (Chuckchi Dog)
Kısaca Husky olarak da tanıdığımız Siberian Husky, arktik köpek ırkları arasında en tanınmış ve popüler olanıdır. Husky’ler diğer arktik ırklarla beraber, en eski ve Kurt soyuna en yakın ırklardandır. Fiziksel olarak en küçüğü oldukları halde, kar üzerinde en hızlı hareket edenidir. Husky’lerin fiziksel yapısını, onları hemen hemen 1000 yıllık bir süreyle sahiplenip, üretiminde bulunan Chuckchi kabilesinin ihtiyaçları belirlemiştir. Siberian Husky’ler griden, kahverengi ve beyaza kadar uzanan çeşitli renklerde olabildikleri gibi, mavi, gri ve her gözde farklı olabilen renklere de sahip olabilirler.
Chuckchi’ler Sibiryanın en Kuzey Doğu bölgesinde yerleşik bir kabiledir. Kabile iç karada yerleşmiş olduğu halde, avlanmak için daha kuzeye kutup sınırına yakın sahil bölgelerine giderlerdi. Bu av seyahatleri çoğunlukla balık ve fok avlamak üzerine gerçekleşirdi. Bütün ihtiyaçları, yerleşim noktasından av bölgesine mümkün olan en hızlı şekilde ulaşmak ve gün sonunda, avlarla beraber en hızlı şekilde geri dönebilmekti. Çoğunlukla avları ve taşıdıkları yük fazla ağır değildi. Bunun için bazen 20 köpeklik takımlar kurar ve ava onlarla çıkarlardı. Küçük, hafif ve hızlı olan köpekleri fiziksel yapıları nedeniyle çok fazla enerji de tüketmezlerdi. Düşük enerji tüketimi, kalan enerjinin, köpeklerin çetin iklim koşullarından daha kolay korunmalarını sağlardı. Chuckchi köpeklerinin en önemli özelliklerinden birisi de koşmaya olan hevesleriydi. Chuckchi’ler köpeklerine son derece yüksek değer verirlerdi. Beraber ava gitmenin ötesinde, geceleri çocukların sıcak tutulması içinde çadırlarda köpeklerden faydalanırlardı. Bu karakter ve fiziksel yapı, Chuckchi kabilesinin vazgeçilmez köpeğini tarif etmekteydi.
18. yüzyılda Ruslar Sibirya’yı işgale başladığında, birçok kabile, bu işgal sırasında yok olup gitti. Ancak Chuckchi’ler hızlı köpekleri sayesinde, Rusların o günkü teknolojik gücüyle başa çıkmayı becerdiler ve bir yüzyıl daha kendi topraklarında hayatta kaldılar.
1900′lü yıllarda Chuckchi köpekleri, Alaskalı tüccarlar tarafından keşfedildiğinde, bu tarihlerde, Alaska bölgesinde düzenlenen ve kızak köpekleri arasında 408 mil süren “Alaska Sweepstakes” adıyla bilinen bir yarış vardı. Thurstrup isimli bir kızak takımı sahibi, 1909 yılında düzenlenen bu yarışa Siberian Husky adıyla tanıttığı yerel kızak köpeklerinden çok farklı yapıda küçük köpeklerle katılmak için müracaat etti. Yarışmacılar köpeklerin boyutlarından dolayı onlara “Siberian rats” (Sibirya Sıçanları) adını yakıştırmışlardı. Thurstrup hiçte iyi bir kızak sürücüsü değildi, yarışta yanlış bir noktada mola alınca, 2 yerel takım tarafından geçildi ve ancak 3. olabildi. Fakat köpekleri hızlarıyla seyircileri ve tüm diğer yarışmacıları çok etkilemişti. Bundan ilham alan Fox Maule Ramsey adında bir İskoçyalı kızakçı, 25.000 Dolar harcayarak Bering boğazının öbür tarafından 70 tane Siberian Husky getirtti ve 1910 yılındaki yarışa 3 takım olarak katıldı. 1910 yarışında Siberian Husky’ler, 1, 2 ve 4 lükleri alarak kızak yarışında yeni bir çağı başlattılar. Husky’ler kısa ve orta mesafe yarışlarında günümüzde de son derece etkili köpeklerdir.

1925 yılında Alaska’nın Güney Batısında bulunan Nome Kasabasında ortaya çıkan bir salgında, kasabaya ulaştırılması gereken difteri serumu, Anchorage‘dan kızağa sürülerek yola çıkarılan Togo isimli Siberian Husky tarafından ulaştırılmıştır. 1868 km’lik bu mesafeyi 5.5 gün gibi rekor bir sürede alan Togo, Kızakçısı Seppala ile birlikte Siberian Husky’ler arasında en tanınmış köpektir. Bu tıbbi başarının anısına Anchorage ve Nome kasabaları arasında her yıl geleneksel “Iditarod Kızak Yarışı” düzenlenmektedir.

Ünlü Togo ve kızakçısı Seppala.
Siberian Husky 28.11.1990 tarihi ve 270 sayı ile FCI tarafından, Grup 5 Spitz ve Temel Irklar, Sınıf 1 Kuzey Kızak Köpekleri kategorisinde safkan ırk olarak tanımlanmıştır. Conformation yarışmalarında Siberian Husky için iş testi gerekmez.

Canadian İnuit Dog (Inuit Sled Dog) (Qimmiq)

Asya veya Amerika kıtasında olsun kuzeyde ve kutup dairesine yakın yerlerde yaşayan birçok yerli kabile gibi, Alaska’nın kuzeyinde yaşayan İnuit yerlileri de kendi yaşamlarına adapte ettikleri bir köpeğe sahiptiler. İnuitler köpeklerine “Qımmıq” derlerdi. İnuit köpekleri tarihte kuzey kabilelerinin kullandıkları köpekler arasında en “çok amaçlı” kullanılanı olmuştur. İnuit köpekleri çok ağır kızakları uzun mesafelerde çekmenin dışında, fok avı içinde son derece aktif görev yaparlardı. Uçsuz bucaksız kutup dairesi seyahatlerinde, İnuit köpekleri fokların buz üstünde nefes almak için açtıkları küçük hava deliklerini çok uzaklardan algılayıp sessizce sahiplerine bildirmeleriyle tanınırdı. Hava deliğini
İnuit köpeklerinin, (yerli diliyle Qimmiq “köpek”) geçmişi günümüzden 4000 yıl hatta daha da eskiye dayanmaktadır. Çıkış noktası olarak, bugünkü Moğolistan civarında olduğu düşünülmektedir. Tarihte Asya’dan Amerika kıtasına birçok göç dalgası olmasına rağmen bunlar içinde en fazla kayda sahibine bildiren köpek yakınlarına gelip sessizce oturup delikten bir fok çıkmasını beklerdi. Yerli halkın av noktalarını bulmasını son derece kolaylaştıran bu köpekler, iri cüsseleri sayesinde de yakalanan avlara ayıların yaklaşmasını engellerlerdi.
İnuit köpekleri son derece güçlü yapıya sahiplerdir. Patileri geniş ve parmak araları perde oluşturabilecek kadar kürklüdür. Kendi ağırlıklarının 2 katına yakın yükleri çekebilirler. İnsanlarla son derece uyumlu oldukları halde kavgacı ve diğer canlılara saldırganlık gösteren bir yapıları vardır. Bunun temelinde av amaçlı olarak kullanılmalarının yattığı düşünülebilir. Vücut olarak 60-70 cm arasında bir omuz yüksekliğine ulaşabilen İnuitler farklı renk yelpazesinde bir kürk yapısına sahip olsalar da ağırlıklı olarak kahverengi ve kızıl tonları hakimdir. Kutup bölgesinin çetin şartlarında yaşamalarına yardımcı olan çok kalın ve su geçirmez bir kürkleri vardır. Yılın belli dönemlerinde köpekler tüm kürklerini dökerek yenilerler. İnuitler vahşi köpekler gibi ilkel bir sindirim sistemine sahip olduklarından, mısır ve pirinç haricindeki tahılların sindirimini gerçekleştiremezler. Tarih boyunca edindikleri ağır hayvansal yağ yüklü ve protein ağırlıklı beslenme şekli, onlara en uygun olanıdır. Diğer kuzey köpekleri gibi İnuitler de havlama yerine ulumaya benzer bir ses çıkarırlar.

ulaşılmış olanı Thule kavminin göç hareketleridir. Grönland’da yerleşik Dorset medeniyetinde de Asya’dan gelen bu kavimlere Tunit deniyordu. Dorset medeniyetinden kalan arkeolojik bilgiler bunların köpeklere sahip olduklarını ancak, kızak çekmek amacıyla faydalanmadıklarını göstermektedir. Köpeklerin av ve koruma işlerinde kullanıldığı kızak köpeklerinin ise Asya’dan geldiği anlaşılmaktadır.

İnuit köpekleri birçok yerde Canadian Eskimo Dog olarak isimlendirilmektedir. Ancak Alaska yerlileri olan İnuitler’in bu isme itirazları sonucunda CKC (Canadian Kennel Club) isimden Eskimo adını çıkartmış ve “Canadian Inuit Dog” yada “Inuit Sled Dog” isimleri kullanılmaya başlanmıştır. İnuitlerin tezine göre Eskimolar bölgeye çok sonra gelmiştir. Labrador dilinde “eskimo” kar ayakkabısı anlamına gelmektedir. Ojibwa dilinde de “askime” kar ayakkabısı anlamına gelmektedir. Ancak, İnuitlerin kar ayakkabısı anlamına gelen özel bir giyeceği bulunmamaktaydı. Karda yürümek için kullandıkları ayakkabılar eğilmiş bir çubuğun üzerine giydirilmiş deriden yapılmaktaydı. Avrupalılar bu bölgeleri keşfe başladıklarında, yerlilerden daha kuzeyde yaşayanlar hakkında bilgi toplamaya başladılar. Kuzeydeki yerlilere “çiğ et yiyen” anlamına gelen “Huskies” deniyordu. Yine Labrador dilinde kuzeyli yerliler için “Huskemaw” ismi kullanılmaktaydı, bu isim Avrupalılar tarafından “Esquimaux” yada İngilizce tabiriyle “Eskimo” olarak telaffuz edilmiştir.

Alaska’nın en ücra bölgelerinin Avrupalılar tarafından keşfi çok hızlı bir süreçte gerçekleşti. Bu aşırı yabancı akını yerlilerin yaşamlarını olduğu kadar çevrelerinin yaşamını da çok etkiledi. Teknolojinin gelmesi, Avrupalıların yerel köpekleri batı ırklarıyla çaprazlama merakı bir anda 1950′li yıllarda 20.000 olan İnuit köpeklerinin 1970′li yıllara gelindiğinde sadece 200 tane kalmasına neden oldu. Günümüzde CKC kaydı altında sadece 279 adet İnuit köpeği olduğu bilinmektedir. Canadian İnuit Dog, FCI tarafından henüz kabul edilip, kayıt altına alınmamıştır.

Çeviri ve derleme

“The Man & His Doggies”

“The Kennel Club” 1980 yılında kurallarını ve standartlarını belirleyerek agility sporunu gösteri ve yarışma statüsünde tanıyan ilk organizasyon oldu. Yine bu dönemde polis köpeklerinin eğitiminde ve Schutzhund yarışmalarında kullanılan A-frame ve Dog-walk gibi engeller de agility parkurunda kullanılmaya başlandı.
1985 yılında Kenneth TATSCH, Texas’da United States Dog Agility Association (USDAA)’ı kurdu. İlk yarışmayı da sınırlı bir yarışmacı ve az miktarda seyirci kitlesiyle 1988 yılında düzenledi. 1989 yılında agility yarışmaları İngiltere’de büyük miktarda yarışmacı ve inanılmaz sayıda seyirci önünde stadyumlarda düzenlenir durumdayken, Amerika kıtasında neredeyse bu spordan kimsenin haberi yoktu. Ancak bu durum, 1989 yılındaki agility şampiyonasının televizyonlarda yayınlanması ve yarışmalarda AKC (American Kennel Club) tarafından title verilmeye başlanmasıyla değişti. Sporun ülke çapında popülaritesi o kadar artmaya başlamıştı ki, neredeyse her kasabada agility kulüpleri kurulmaya ve yerel yarışmalar düzenlenmeye başlamıştı. Birçok köpekli sporlara, dog showlara ve obedience yarışmalarına öncülük eden AKC (American Kennel Club) agility dünyasına girmekte biraz yavaş kalmıştı. 1987 yılında Charles KRAMER, National Club for Dog Agility (NCDA)’yı Manhattan Kansas’da kurdu ve aynı yıl AKC’nin Agility branşını köpekli sporlar aktivitesinin bir dalı olarak tanımasını sağladı. Bugün A.B.D.’nde hemen hemen her kasabada birkaç agility kulübü ve onlar için yarışmalar düzenleyen AKC organizasyonları bulunmaktadır.
Aynı yıllarda Kanada ve Avustralya da agility kulüpleri kurmaya ve yarışmalar düzenlemeye başladılar. 1988 yılında, günümüzde Agility Association of Canada olarak bilinen ilk adıyla Agility Dog Association of Canada (AAC) organizasyonunun North Gower-Ontario’da kurulmasıyla, Kanada bu spordaki ilk oluşumlarını başlatmış oldu. Avustralya’da ise 1986 yılında Australian National Kennel Control (ANKC) belirgin bir şekilde Avustralya tarzı olan bir ANKC kurallar kitabını yayınlayarak, 1984 yılından beri ülkede North South Wales (NSW) bölgesinde yerel boyutta başlamış olan sporu resmileştirmiş oldu. Avustralya’da agility sporunun Amerika ve Kanada’dan daha önce popüler olması, Londra’dan ilk gösteriyi düzenleyenlerden birisi olan John VARLEY’in 80′li yılların başında Avustralya’ya göç ederek, burada birkaç gösteri ekibi kurarak sporu tanıtmaya başlamış olmasıdır. 1994 yılında kurulan diğer bir organizasyon da Agility Dog Association of Australia (ADAA) Avustralya’da sporun daha uluslararası bir niteliğe kavuşmasına ve diğer dünya ülkelerine entegre kurallarla yapılmasına katkıda bulunmuştur.
Günümüzde ve Ülkemizde Agility:
Agility, bugün özellikle Avrupa, A.B.D., Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’da son derece yaygın ve popüler bir spordur. Sporu popüler yapan nedenlerden birisi, hemen hemen her ırk köpeğin rahatlıkla yapabileceği bir formata sahip olması, diğeri, köpeğin sahibi veya handler (eğitimcisi) ile beraberce sahaya çıkıp bir takım halinde mücadele etmesi, en önemli etken ise seyirciye yaşattığı rekabet ve yarışma heyecanının çok yüksek olması. Avrupa ve diğer yaygın ülkelerde kısmen farklı kurallar ve uygulamalar olsa da spor, agility fikrinin ortaya çıktığı ilk günlerdeki felsefesini hala korumaktadır;

Mutlaka eğlenceli olacak,

Kesinlikle tehlikeli olmayacak,

ve seyircinin ilgisini çekecek.
Avrupa ülkelerinde yaklaşık 25 yıldır çok hızlı bir şekilde gelişen agility müsabakaları, kapalı spor salonlarından, hem seyirci hem de yarışmacı artışı nedeniyle stadyumlara taşmış durumdadır. Ortalama bir yarışmaya 150-200 köpeğin yarışmacı olarak katıldığı şampiyonalar, uluslararası boyutlarda düzenlendiğinde, katılımcı takımların sayısında kısıtlamalara gidilmesi zorunlu bir hale gelmiştir. Ülkeler ve takımlar arasındaki rekabet, sporun gün geçtikçe hızlanmasına ve buna dayalı olarak da yeni eğitim tekniklerinin bulunup, sisteme adapte edilerek uygulanmasını zorunlu hale getirmiştir.

Tüm bunların yanı sıra agility, ortaya çıkış felsefesiyle, köpeklerin, yüzyıllardır sürü gütme, koruma, kızak çekme, eşya taşıma, arama, kurtarma, sakatlara rehberlik gibi insanlığın faydası doğrultusunda üstlendiği misyonlara, sahiple hafta sonu spor aktivitesi şeklinde bir yenisini eklemiştir.
Ülkemizde ise bu spor henüz yarışma boyutunda bir konuma sahip değildir, hiçbir kulüp veya kuruluş bünyesinde yarışma formatında resmi olarak organize edilmemektedir. Sadece düzenlenen “Dog Show”‘larda gösteri amaçlı çalışmalar yapılmaktadır.

Engeller ve Tanımları :
Table :
En az 0.90 cm X 0.90 cm en fazla 1.20 mt X 1.20 mt ölçülerinde olmalıdır. Masa sabit ve kaygan olmayan bir yüzeye sahip olmalıdır. Üzerine elektronik zaman cihazları kurulabilecek uygun bir şekilde tasarlanmalıdır. Masa, start/finish amaçlı kullanılabildiği gibi parkur içerisinde üzerinde belirli süre bekleyerek geçilen bir engel olarak da kullanılabilir.

Hurdles :
(tekli) Yükseklik L: 55 cm-65 cm M: 35 cm-45 cm S: 25 cm-35 cm arası. Genişlik en az 1.20 mt. (kombine) iki tekli hurdles engelinin uzun atlama formunda kullanımı. İki tekli engel arasında 15 cm-25 cm yükseklik farkı uygulanabilir. Toplam derinlik L: 55 cm M: 40 cm S: 30 cm ölçülerinden fazla olamaz. Parkurda kombine atlama engeli sadece bir defa kullanılır.

Long Jump :
2 ila 5 üniteden oluşabilir.

L: 1.20 mt ila 1.50 mt (4 veya 5 ünite) genişliğinde

M: 70 cm ila 90 cm (3 veya 4 ünite) genişliğinde

S: 40 cm ila 50 cm (2 ünite) genişliğinde olmalıdır.

Üniteler yükselen bir sırayla dizilir. En alçak ünite en başa gelecek şekilde düzenlenir. Üniteler arasındaki derinlik 15 cm olmalıdır. En başta ve en alçak olan ünite 15 cm,

en sonda ve en yüksek olan ünite 28 cm yüksekliğinde olmalıdır.
Tyre Jump :
Yuvarlak bölüm (araba lastiği benzeri bir yapıda) çapı 38 cm-60 cm arasında. Yuvarlağın tam ortasından yere olan yüksekliği L: 80 cm M ve S : 55 cm olmalıdır. Güvenlik gerekçeleriyle lastiğin alt bölümünün iç kısmı doldurulacaktır. Engelin taban genişliği en az 2 mt olacaktır. Lastiğin her iki yanında 1 mt açıklık olmalıdır. Lastiğin tabana olan bağlantısı ayarlanabilir zincir veya iple yapılacak, sabit düzenlenmiş (ayarlanamayan) lastik engeline müsaade edilmeyecektir. Belirlenen çaplarda, köpeğe çarpışma halinde zarar vermeyecek esnek ve hafif bir malzeme de kullanılabilir.

Wall :
Yükseklik L: 55 cm-65 cm M: 35 cm-45 cm S: 25 cm-35 cm arasında olmalıdır. Asgari genişlik 1.20 mt ve en fazla kalınlık 20 cm olmalıdır. Duvar engelinin ön panelinde tunel şeklinde bir veya iki açıklık olmalıdır.

Weaving Poles :
Slalom engelinde çubuk sayısı 8, 10 veya 12 olabilir. Çubuklar sabit ve 3 cm ila 5 cm çapında olmalıdırlar. Çubuk yüksekliği 1.00 mt ila 1.20 mt arasında olabilir ve 50 cm ila 65 cm aralıklarla dizilmelidir. Dünya şampiyonasında slalom engelinde çubuklar arası açıklık 60 cm olmalıdır. weaving poles engeli parkurda sadece bir defa geçilmek üzere konuşlandırılır.

A-Frame :

A şeklinde dikilmiş 2 rampadan oluşur. En üst noktada genişliği en az 90 cm ve aşağıya doğru 1.15mt ye kadar genişleyebilir. Yüksekliği L : 1.90 mt M ve S : 1.70 mt olmalı ve yere 90 derece açıyla durmalıdır. A-frame’in her iki tarafına da kaymayı önlemek amacıyla her 25 cm sine bir kayma önleyici çubuk konulabilir. Bu çubuklar 20 mm genişliğinde ve 5 mm ila 10 mm kalınlığında olmalı ve keskin köşeler bulundurmamalıdır. Engelin yerden 1.06 mt’lik bölümü köpeğin kontak alanı olduğundan farklı bir renkte olmalıdır.

Dog Walk :
Yükseklik en az 1.20 mt en fazla 1.35 mt olmalıdır. Dog walk 3 adet kaplamadan oluşmaktadır. Bu kaplamaların her biri en az 3.60 mt en fazla 4.20 mt uzunluğunda olmalıdır. Genişlik 30 cm olmalıdır. Çıkış ve iniş rampalarının her birine düzenli aralıklarla konmuş kaymayı önleyici çubuklar olmalıdır (yaklaşık 25 cm de bir). Bu çubuklar 20 mm genişliğinde ve 5 mm ila 10 mm kalınlığında olmalı ve keskin köşeler bulundurmamalıdır. Çıkış ve iniş rampalarının ilk 90 cm lik bölümü kontak alanı olduğundan farklı bir renkte olmalıdır.

See Saw :
Tahtaravalli engel tek bir plakadan oluşur. En az uzunluk 3.65 mt en fazla 4.25 mt olmalıdır. Orta destek noktasının yüksekliği tahtaravalli uzunluğunun 1/6’sı kadar olmalıdır. Engelin denge merkezi yere çok iyi sabitlenmeli ve yüzeyi kaymayan bir madde ile kaplanmalıdır. Bu engelde kaymayı önleyici çubuklara müsaade edilmez. Her iki ucun ilk 90 cm’lik bölümü kontak alanı olduğundan farklı bir renkte olur. Engel çok dengeli olmalıdır. Ne çok hızlı nede çok yavaş. Engelin dengesi bir ucuna 1 kg ağırlığında bir yük konulduğunda yere inmesini 3 ila 4 saniyede tamamlayacak şekilde ayarlanmalıdır.

Tube tunnel :
60 cm çapında ve 3 mt ila 6 mt uzunluğunda olmalıdır. Tüp tünel çeşitli kıvrımlarla şekillere sokularak kullanılacağından esnek bir malzemeden yapılmış olmalıdır.

Flat tunnel :
Giriş ucu 60 cm yüksekliğinde ve genişliği 60 cm ila 65 cm arasında olmalıdır. Tünelin giriş bölümü sert bir malzemeden yapılmalı ve derinliği 90 cm olmalıdır. Çıkış bölümü bez veya benzeri yumuşak bir malzemeden ve 60 cm-65 cm çapında, boyu da 2.5 mt ila 3.5 mt arasında olmalıdır

FCI kuralları ve tanımları:
FCI, agility spor aktivitesini 1983 yılından itibaren köpekli sporlar branşlarından birisi olarak tanırken beraberinde kurallarını ve yarışma şartlarını da belirlemiştir. Zaman içerisinde değişikliklere uğrayan ve geliştirilen agility kuralları, FCI kuruluşunun son haliyle onayladığı kurallar ve tanımlar 1 Ocak 2002 tarihinden geçerli olan şekliyle özet halinde sunulmuştur. Her ne kadar yerel, bölgesel yarışmalarda FCI kuralları bir referans niteliği taşısa da agility yarışması düzenleyecek kuruluşların FCI kurallarını yakından takip ederek, bu çerçevede uygulamalara gitmeleri ileride düzenleyebilecekleri uluslar arası yarışmalarda büyük kolaylıklar sağlayacaktır. Aynı şekilde, katılımcıların da bu kural ve uygulamalara olan yatkınlığı katılabilecekleri resmi yarışmalarda ekiplerin zorlanmamasını sağlayacaktır.
1. Genel kurallar:
Yarışmalara katılacak ekipler, (köpek ve sahibi/eğitimcisi) bulunduğu ülkede bağlı olduğu bir köpek kulübünün (Kennel Club) belgesine sahip olacak ve köpekleri kulübün üye listesinde yer alacaklardır.
Yarışacak köpekler bulundukları ülkenin üst kuruluşlarınca verilmiş ve FCI tarafından onaylı bir şecere belgesine sahip olacaklardır. (resmi yarışmalar için)
FCI tarafından onaylı organizasyonlara (Ulusal, uluslararası, Avrupa ve Dünya şampiyonaları) katılacak tüm ırklara ait köpekler en az 18 aylık olacak, ve bağlı olduğu kulübün tedarik etmiş olduğu bir yarışma lisansı ve köpeğin yarışma derecelerinin kaydedildiği bir dosyaya sahip olacaklardır.
Resmi olmayan yarışmalar içinde yine köpeğin 18 aylık olma mecburiyeti vardır. Ancak köpekte şecere kaydı zorunluluğu aranmaz, sadece tatuage yapılmış olması ve sahiplerinin bir köpek kulübü bünyesinde kayıtlı olması zorunludur.
Kuduz ve benzeri vakaların bulunduğu bilinen bölgelerden gelen veya oralara giden köpeklerin mutlak surette aşılandığına dair bir sertifika bulundurmaları zorunludur.
Hamile köpekler, kızgınlıktaki köpekler ve hasta yada yaralı olduğu görülen köpekler yarışmaya katılamazlar. Ancak kızgınlıktaki köpekler organizasyon uygun gördüğü ve düzenleyebildiği taktirde diğer köpeklerden izole bir şekilde tutulmak ve en son yarışmak kaydıyla yarışmaya kabul edilebilirler.
Köpeğe sert davranış doğrudan elenme gerekçesidir. Bununla beraber köpek sahibi/handler için dosyasına şikayet kaydı yapılır. Köpek tarafından hakeme ve resmi görevliye gösterilen herhangi bir agresyon elenme gerekçesidir.
Yarışmalar köpek ve handler arasında kuvvetli bir iletişim gerektirdiğinden köpeğin temel eğitim ve itaat kurallarına alışkın olması gerekmektedir. Yarışmaya katılacak köpeğin, bakımlı ve temiz, handler’n da düzgün bir kıyafetle bulunması arzu edilir.
Hakem kararları kesindir, hiçbir yarışmacı hakem kararlarına itiraz edemez ve kararı değiştirmesi doğrultusunda baskı yapamaz.
2.Genel tanımlar :

Yarışmalar 3 kategoride düzenlenir.
Small Breeds (Küçük Boy Irklar) : Yüksekliği 35 cm den az olan köpekler.

Medium Breeds (Orta Boy Irklar) :Yüksekliği 35 cm ile 43 cm arasında olan köpekler.

Large Breeds (Büyük Boy Köpekler) : Yüksekliği 43 cm ve üzeri olan köpekler.
Yarışmalar 2 sınıfta düzenlenir.
Agility : Tüm engellerin kullanıldığı yarışma formatıdır.

Jumping : Kontak engellerin kullanılmadığı yarışma formatıdır.

Kontak engeller : A-Frame, Dog walk, see-saw, table,(eğer parkur içinde bekleme engeli olarak kullanılıyorsa, aksi takdirde start/finish table olarak kontak engeli tanımına girmez). Bunlar geçilirken farklı renklerle belirlenmiş yerlerine mutlak surette köpeğin temas etmesi gerektiği engellerdir. Bu yüzden kontak engeller olarak tanımlanırlar.

FCI tarafından onaylanmış engel listesi :
Start/finish-Pause Table (masa), A-Frame (A-engeli), Dog-walk (yürüme bandı), See-Saw (tahtaravalli), Hurdles (atlama engeli), Viaduct yada Wall (viyadük yada duvar engeli), Long Jump (uzun atlama), Tyre Jump (lastik içinden atlama engeli) Weave Poles (slalom engeli), Tube Tunnel (Tüp tünel), Flat Tunnel (düz tünel).

a. Ring ve Parkur :
Parkur yukarıda belirtilmiş olan engeller kullanılarak düzenlenir. Parkurun düzenlenmesinde hakemler yetkilidir. Ancak düzenlemeler yapılırken köpekte otomasyona sebep olmayacak ve akıcı şekilde kullanılabilecek bir tasarım göz önünde bulundurulur. Engellerin diziliş şekli parkurun zorluk derecesini ve hızını belirler. Parkurun kurulacağı alan mutlak surette güvenli ve köpeğe zarar verebilecek maddelerden temizlenmiş olmalıdır.
Ring en az 30 mt X 40 mt genişliğinde olmalıdır. Bu alanın 20 mt x 40 mt’ik bölümüne parkur kurulur. Eğer iki parkur kurulacaksa aralarına paravan yaptırılması yada 10 mt’den daha fazla boşluk bırakılması gereklidir.
Parkurun toplam uzunluğu 100 mt ila 200 mt arasında olmalıdır, ve en az iki defa yön değiştirmelidir. Parkurun tasarımında en az 12 en fazla 20 engel kullanılmalıdır. Bunlardan en az 7 tanesi atlama (hurdles, wall, tyre, long jump) engeli olmalıdır. Standart yarışma setinde 10 atlama engeli olur. Uzun atlama engelinde genişlikler S: 30 cm, M: 40 cm, L: 55 cm dir. Kombine şekilde kurulan atlama engellerinde, (en fazla 3 hurdles engeli tek engel olarak kabul edilir) aralarındaki mesafe en az 4.5 mt en fazla 7 mt olur. Kombine atlama engeli sadece hurdles engelleri kullanılarak düzenlenebilir, ve parkurda bir kereden fazla geçilmez. Birbirini takip eden engeller arasındaki mesafe 5 mt ile 7 mt arasında olmalıdır.
3. Yarışma Düzeni:
Parkurun tasarlandığı şekilde kurulması ve tüm engellerin onaylanıp, güvenlik hususunda herhangi bir tereddüt kalmadığı takdirde, hakemler parkuru ölçerek toplam mesafeyi belirlerler. Bundan sonra yarışmanın standardı, parkurun zorluk derecesi ve köpeklerin koşacağı yüzeyin durumu göz önüne alınarak Standard Course Time (SCT) Standard Parkur Zamanı ve Maximum Course Time (MCT) Azami Parkur Zamanı belirlenir.
a. SCT’in belirlenmesi:
Parkurun toplam mesafesi ölçüldükten sonra, hakemlerin tespit edeceği averaj bir sürat (metre/saniye cinsinden) toplam mesafeye bölünerek Standard Parkur Zamanı ortaya çıkar. Yarışmacının zaman ceza hanesine SCT süresini aştığı her 1 saniye için 1 zaman cezası puanı eklenir.
Örnek olarak : Parkur mesafesi 150 metre ve belirlenen averaj sürat 2.50 metre/saniye ise SCT = 150 / 2.5 = 60 saniye olarak bulunur.
b. MCT’in belirlenmesi :
SCT belirlendikten sonra sıra MCT’in belirlenmesine gelir. MCT aşılması durumunda yarışması diskalifiye olur. Genel uygulama olarak hakemler, belirlenen SCT’in 2 katına kadar olan bir süreyi uygun görebilirler. MCT süresi hiçbir zaman SCT’in 1.5 katından az olamaz. Yukarıdaki örneğe göre eğer MCT, SCT’nin 2 katı olarak verilirse 120 saniye, 1.5 katı olarak kabul edilirse 90 saniye olur.
c. Değerlendirmeler :
Agilty sürate dayalı bir spor olmakla beraber aslen yetenekleri ve dikkati öne çıkarmaya önem verir. İki çeşit ceza puanı vardır Parkur Ceza Puanı ve Zaman Ceza Puanı . Bu çerçevede yarışmada puanlama öncelikleri şu şekildedir.
1. Toplam cezalar (parkur + zaman)
2. Toplam ceza puanlarının eşit olması durumunda en az parkur ceza puanı almış yarışmacı önde kabul edilir.

3. Eğer toplam ceza puanları ve parkur ceza puanları eşit olur ise, daha hızlı olan yarışmacı önde kabul edilir.

Örnek : Belirlenen SCT 60 saniyedir (ilk örneğe bağlı olarak)

S.No—Parkur C P.—P Süresi—Zaman C P.—ToplamC P.—Sıra

7——-5————58.71 sn—-0.00———–5.00———–3

12——-0————65.00 sn—-5.00———–5.00———–1

18——-5————57.25 sn—-0.00———–5.00———–2

4——-0————68.32 sn—-8.32———–8.32———–4

15——-10———–59.17 sn—-0.00———-10.00———-6

2——-5————65.00 sn—-5.00———-10.00———-5
d. Parkur cezaları :
Engel devirme cezası : Engel geçilirken köpeğin bir şekilde engele çarparak devirmesidir.(5 parkur ceza puanı PCP) Ancak köpek engele çarpmış ve devrilme gerçekleşmemiş bu arada köpek bir sonraki engeli tamamlamış durumda ise ve çarpmış olduğu önceki engel de bu aşamadan sonra devrilirse ceza puanı uygulanmaz.

Reddetme cezası : Köpeğin bir engel önünde veya parkur içinde durmasıdır. (5 parkur ceza puanı PCP). Reddetme 3 kez tekrarlanırsa ekip diskalifiye edilir. Diğer reddetme kabul edilen durumlar: Köpeğin tünelden içeri başını sokup geri çıkması, lastik engelinden atlarken lastikle çerçeve arasındaki bölümü kullanarak geçiş yapması ve long jump (uzun atlama) engelinde çubukların üzerinden yürüyerek ve dokunarak geçmesidir. Reddetme durumunda köpeğin engeli tekrar ve doğru olarak geçmesi istenir.
Temas cezası (kontak cezası) : A-frame, dog-walk ve see-saw engellerinde, farklı bir renkle belirlenmiş ve köpeğin mutlak sürette en az bir ayağıyla temas etmesi gereken bölgeye temas etmeden geçmesine verilen cezadır. (5 PCP).

Table (parkur içerisinde bekleme engeli olarak kullanılıyorsa) : Köpek, table üstünde 5 saniye bekletilir. 5 saniye dolmadan köpeğin yere inmesi reddetme olarak kabul edilir, 5 PCP uygulanır ve köpek tekrar engelin üzerine çıkartılarak bekleme süresi kaldığı yerden devam ettirilir.
Weaving poles : Köpek slalom engeline başlarken engelin ilk çubuğu köpeğin solunda, ikinci çubuk sağında kalacak şekilde başlamalıdır. Yanlış yönden başlamaya 5 PCP uygulanır. Daha sonraki hatalara sadece bir sefere mahsus 5 PCP uygulanır. Slalom engelinde hatalı veya eksik geçilen bir bölüm olursa köpeğe tekrarlatılır. Köpeğin 2 den fazla çubuğu ters yönde geriye doğru gitmesi halinde ekip diskalifye olur.
Handler hataları : Table üzerindeki elektronik zaman sayacını handler’ın kendisinin başlatıp durdurması (eğer elektronik timing sistemi kurulu ise).

Handler’ın sadece köpeğin geçmesi gereken engellerden birini köpekle beraber veya bağımsız olarak kendisi geçmesi, handler’ın parkurda köpeğine dokunmak suretiyle kendisine bir avantaj sağlaması. Handler’ın herhangi bir engele dokunması her bir hata için 5 PCP uygulanır.

e. Diskalifiye :
Hakeme karşı yakışıksız davranışlar.

Köpeğe karşı sert davranışlar,

MCT (Maximum Course Time)’ın aşılması.

3 kez reddetme

Parkurdaki bir engeli geçmeyi unutma

Handler’in yarışma sırasında elinde bir şey tutuyor olması

Köpeğin tasmalı veya kayışlı olması

Köpeğin parkuru terk etmesi veya artık kontrol altında olmadığı durumlar.

Diskalifiye durumunu hakem düdük vb bir şekilde açıkça belirtir. Diskalifiye olan ekip mümkün olan en kısa zamanda parkuru terk etmelidir.
f. Force Majeure
Handler’ın kontrolü dışında meydana gelebilecek kendiliğinden devrilen engel, katlanan tünel bezi gibi olaylarda hakem ekibi ve zaman saatini durudurabilir. Hakemin kararıyla yarışmacı tekrar kaldığı yerden devam ettirilir. Yarışmacının o ana kadar almış olduğu ceza puanları silinmez.